تبلیغات
انفاس سحرخیزان - استفاده از لقمه حلال
خانه | آرشیو | پست الکترونیک
استفاده از لقمه حلال

۳) استفاده از لقمه حلال؛ شاید بعضی توجه نداشته باشند كه خوردن مال حرام چه اثرات سوء بر وجودشان میگذارد و چگونه راه استجاب دعا را مسدود مینماید؛ « وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَیْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَی الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِیقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»؛ مال یكدیگر را بناحق نخورید و كار را به محاكمه قاضیان نیفكنید كه به وسیلهٔ رشوه و زور پارهای اموال مردم را بخورید با این كه شما آگاهی دارید.[۱۵]

۴) تضرع و انابه: «ادعوا ربّكم تضرّعاً و خفیهًٔ»؛ پروردگار خویش را با تضرع وزاری و در نهان بخوانید.[۱۶]

انس دایمی با دعا

این نمك نشناسی است كه انسان در مواقع گرفتاری و هجوم مشكلات به درگاه الهی التجاء و انابه كند و همین كه حاجتش برآورده شد و به مرادش رسید دست از دعا و نیایش بردارد و از آن بدتر گاهی ناسپاسی و طغیان كند.

«وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِیباً إِلَیْهِ ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَهًٔ مِنْهُ نَسِیَ ما كانَ یَدْعُوا إِلَیْهِ مِنْ قَبْلُ»؛ چون انسان را سختی رسید پروردگار خویش را بخواند و سوی او بازگردد وچون خدا نعمتی از جانب خویش بدو دهد آن سخت را كه سابقاً خدا را به رفع آن میخواند فراموش كند.[۱۷]

طلب مغفرت و رحمت:

در تمام قرآن ۹ مورد به قهر خداوند، ۲۰ مورد به سخط او، ۱۳ مورد به انتقام حقتعالی اشاره شده، در حالی كه به فضل حضرت پروردگار ۱۰۷ مورد و به غفران و مغفرت ۱۸۰ مورد و به رحمت او ۳۵۲ مرتبه اشاره گردیده است. البته به غیر از ۱۱۳ باری كه اوّل سورههاو در سورهٔ نمل دو بار قرار گرفته و این همه گواه این حقیقت است كه ای بندگان الهی خود را زیر چتر رحمت خداوند مهربان و رؤف قرار دهید كه خود فرموده است: كتب علی نفسه الرّحمهٔ؛[۱۸] یعنی رحمت را برای خود نوشته و واجب كرده است پس انسان همواره باید طلب مغفرت و رحمت كند، چنان كه از آیات زیادی بر میآید كه به یكی از آنها اشاره میكنیم.

«ربنا فاغفرلنا ذنوبنا و كفّر عنا سیّئاتنا و توفّنا مع الابرار»؛ پروردگارا گناهان ما را بیامرز و بدیهایمان را بپوشان و مرا با نیكان بمیران.[۱۹]

دعا برای سعادت دنیا و آخرت:

« رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَهًٔ وَ فِی الْ‏آخِرَهِٔ حَسَنَهًٔ وَ قِنا عَذابَ النَّارِ»[۲۰].

از بعضی آیات شریفه قرآن مثل آیه ۱۹۳ و ۱۹۴ از سورهٔ آل عمران و ۷ تا ۱۰ سورهٔ مؤمن برداشت میشود كه ضمن داشتن عمل و انجام تكالیف شرعی باید جهت سعادت دنیا و آخرت در درگاه الهی دعا كرد و از حضرت حق خواست كه رفع گرفتاری دنیا و عذاب آخرت را از ما بنماید.

موانع استجابت دعا:

اللهم اغفرلی الذنوب التی تجس الدّعاء: موانع تا نگردانی ز خود دور درون خانهٔ دل نایدت نور

بعضی میگویند ما دعا میكنیم پس چرا مستجاب نمیشود؛ این اشخاص باید علت را در خودشان بیابند و موانع را بر سر راه استجابت دعا بردارند و اینك به بررسی خلاصهٔ موانع استجابت دعا میپردازیم.

۱) ظلم: تا مادامی كه شخص گنهكار توبه واقعی نكند و از عمل زشت خویش نادم و پشیمان نباشد دعایش محجوب میماند. امام صادق ـ علیه السّلام ـ میفرماید: «بیت الغناء لا تؤمن العجیعهٔ و لا تجاب فیه الدّعوهٔ و لا یدخلُهُ الملك»[۱]؛ خانهای كه كانون غنا باشد، ایمنی از فجایع و حوادث تلخ ندارد، دعا در آن مستجاب نمیشود، فرشتگان در آن داخل نمیشوند.

۲) ظلم و حق الناس: مهمترین راه استجابت دعا برطرف كردن ذمّهٔ خود از حقوق مردم است زیرا اگر حقی از حقوق مالی یا آبرویی مردم به گردن ما باشد هر چه هم دعا با سوز و گداز باشد مورد اجابت واقع نمیشود. خداوند تبارك و تعالی به حضرت عیسی بن مریم ـ علیه السّلام ـ وحی فرستاد كه به بنی اسرائیل بگو:

«انی غیر مستجیبٌ لاحدٍ منكم دعوهًٔ و لاحدٍ من خلقی قبله مظلمهٌٔ»؛ به تحقیق دعای احدی از شما را مستجاب نمیكنم در آن هنگام كه مظلمه و حقی از بندگانم را بر گردن داشته باشید.

۳) با حكمت الهی منافات داشته باشد: خیلی چیزهاست كه مورد علاقهٔ انسان است و فكر میكند كه اگر دعا كند به آن میرسد در حالی كه حكمت بالغهٔ الهی خلاف آن را مصلحت میداند و چه بسا ما خیال میكنیم مصلحت ما در آن است و لذا گاهی زبان به شكوه و اعتراض باز میكنیم!

«وَ عَسی أَنْ تَكْرَهُوا شَیْئاً وَ هُوَ خَیْرٌ لَكُمْ وَ عَسی أَنْ تُحِبُّوا شَیْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ»؛[۲] شاید چیزی را كه مكروه دارید كه برای شما خوب است و شاید چیزی را دوست دارید كه برای شما بد است خدا میداند و شما نمیدانید.

۴) چیز غیر ممكن خواستن: امیر المؤمنین ـ علیه السّلام ـ میفرماید: «یا صاحب الدعا لا تسأل ما لا یكون و لا یحلّ»[۳]؛ ای كسی كه دعا میكنی هیچ گاه چیز غیر ممكن و چیزی كه حلال نیست از خداوند تبارك و تعالی طلب مكن.

دعا برای نسلی پاك

هر مرد و زنی كه با هم زندگی مشترك تشكیل میدهند به طور طبیعی خواهان نسلی صالح و سالم هستند و این نیاز به دعا و مطالبه از جانب فضل پروردگار دارد.

قرآن و اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ در این زمینه به آموزش دادهاند كه از برای نسلی پاك باید دعا كرد و خاضعانه و عاجزانه از درگاه احدیت تقاضای اولاد صالح را نمود.

«هُنالِكَ دَعا زَكَرِیَّا رَبَّهُ قالَ رَبِّ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّیَّهًٔ طَیِّبَهًٔ إِنَّكَ سَمِیعُ الدُّعاءِ»؛ در این هنگام زكریا پروردگار خویش را بخواند، گفت: پروردگارا مرا از جانب خویش فرزندی پاكیزه بخش كه تو شنوای دعائی.

دعا برای پدر و مادر

پدر و مادر چه در قید حیات باشند و یا از دنیا رفته باشند از فرزندان خود توقع توجه و عنایت به خود دارند. به خصوص وقتی در عالم برزخ قرار میگیرند و دستشان از دنیا كوتاه میگردد، نیازمند به دعا و خیرات فرزندان هستند. بلی دو ركعت نمازی كه اولاد برای پدر و مادر میخواند و یا چند آیهای كه تلاوت میكند در آن عالم روحشان شاد و متعالی میشود.

«رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسابُ»[۴]؛ پروردگارا روزی كه حساب بپا میشود من و پدر و مادرم را با همهٔ مؤمنان بیامرز.

پس به بیان قرآن بعد از طلب مغفرت برای خویش باید برای پدر و مادر دعا كرد و چه بسا فرزندانی كه به خاطر فراموش كردن پدر و مادر حتی بعد از فوت آنها گرفتار نفرین شان در عالم برزخ شدهاند.

دعا برای سلامت نفس

گر چه اصلاح نفس و پاكیزه كردن جان صرفاً با دعا و نیایش انجام نمیگیرد، ولی نقش دعا و طلب توفیق از جانب پروردگار نقش اوّل را دارد و تا امدادهای غیبی نباشد كسی موفق به تزكیه نفس نخواهد شد.

خداوند تبارك و تعالی وقتی داستان حضرت یوسف ـ علیه السّلام ـ را نقل میكند میفرماید: « لَوْ لا أَنْ رَأی بُرْهانَ رَبِّهِ كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الُْمخْلَصِینَ»[۵]؛ یوسف اگر برهان پروردگار خویش را ندیده بود رو بدو (زلیخا) كرده بود، چنین شد تا گناه و بدكاری از او دور كنیم كه وی از بندگان خالص ما بود. آری باید از پروردگار تمنّا كرد تا دل وجان ما را از لغزشها حفظ كند.

طلب توفیق در برپایی عبادات

«الَّذِینَ یَذْكُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلی جُنُوبِهِمْ وَ یَتَفَكَّرُونَ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ»؛[۶] كسانی كه خدا را ایستاده و نشسته و به پهلو خوابیده یاد كنند و در خلقت آسمانها و زمین بیندیشند و گویند: پروردگارا اینها را بیهوده نیافریدهای. پاكی پس ما را از عذاب جهنم نگهدار.

به عبارت دیگر دعا سیم رابطه بین عمل و خداوند است و تا این اتصال برقرار نگردد عمل بالا نمیرود. پیامبر عظیم الشأن ـ صلّی الله علیه و آله ـ میفرمود: «عمل البرّ كلّه نصف العبادهٔ و لدّعاء نصف» یعنی مجموعهٔ كار پسندیده نیمی از عبادت محسوب میشود و نیم دیگر را دعا تشكیل میدهد. به احتمال زیاد منظور آن حضرت از بیان این مطلب آن است كه عبادت از هر نوعش كه باشد باید همراه با دعا و طلب توفیق از درگاه خداوند باشد كه در غیر این صورت آن عمل و عبادت ناقص و كارساز نخواهد بود.[۷] 


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط امیر لاهوتی
در پنجشنبه 29 شهریور 1386 و ساعت 10:09 ق.ظ | 
Powered By Blogfa - Designing & Supporting Tools By WebGozar
*
*
*
*